රාජ්‍ය ආදායම් වැඩි කරන්න සුරාබදු වෙත අලුත් ජවයක් | දිනමිණ

රාජ්‍ය ආදායම් වැඩි කරන්න සුරාබදු වෙත අලුත් ජවයක්

රජයේ ආදායම වසරින් වසර වැඩි කර ගැනීමෙන් ජනතා සුබසාධන හා පොදු සංවර්ධන වැඩසටහන්වලට වැය කරන වියදම් ප්‍රමාණය ඉහළ දමා ගත හැකිය. මීට වසර තිහකට පමණ පෙර අප රටේ දළදේශීය නිෂ්පාදිතයේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස සියයට 25ත් 30ත් අතර මට්ටමේ පැවැති රාජ්‍ය ආදායම පසුකාලීනව සියයට 10ත් 12ත් අතර මට්ටමකට පහත වැටී තිබුණි.

මේ තත්ත්වයෙන් මිදී රටේ රාජ්‍ය ආදායම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස සියයට 14 මට්ටම ඉක්මවා ගෙන ඒමට වසර 2015 සිට රජය විවිධ ප්‍රතිසංස්කරණ හඳුන්වා දෙන ලදී. ඒවායේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දැනට රාජ්‍ය ආදායම ද. දේ. නි. ප්‍රතිශතයක් ලෙස සියයට 10 – 11 සිට සියයට 14 – 15 මට්ටමට වැඩිවුවද වසර 2020 වන විට එය සියයට 17 මට්ටමට ළඟාකරගැනීම තම අපේක්ෂාව බව මුදල් හා ජනමාධ්‍ය ඇමැති මංගල සමරවීර මහතා ප්‍රකාශ කළේය.

මේ අන්දමට රාජ්‍ය ආදායම වැඩිකර ගැනීමට නම් දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකා රේගු දෙපාර්තමේන්තුව සහ සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුවේ ක්‍රියාකාරකම් නවාකාරයකින් බලගැන්විය යුතුය. එහිදීම නිසි ලෙස සුරාබදු ආදායම් රැස්කරගැනීමට සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුවේ ක්‍රියාකාරකම් කෙසේ විය යුතුදැයි මෑතක දී පෞද්ගලික අංශයේ වෘත්තිකයන් කණ්ඩායමක් සමීක්ෂණයක් සිදුකළේය.

මේ ලිපිය ඒ ඇසුරින් සකස් කැරිණි.

රටට නිසි ලෙස සුරාබදු ආදායම් නොලැබීයෑම පිළිබඳව කරුණු සෙවීමට කොමිසමක් පත් කළයුතු බව පෞද්ගලික අංශ වෘත්තිකයින් කණ්ඩායමක් වන අප සිදුකළ ගැඹුරු පරීක්ෂණයකින් පසු හෙළිදරව් කරගත හැකි විය.

ඇතැම් සමාගම් නිසි ලෙස සුරාබදු ආදායම් ගෙවනවිට, ඇතැම් සමාගම් බදු නොගෙවා කටයුතු කිරීම වැළැක්වීමට මෙමඟින් පියවර ගතයුතු බවද අපගේ විශ්වාසයයි.

පෞද්ගලික අං‍ශයේ වෘත්තිකයින් කණ්ඩායමක් විසින් සිදු කරන ලද ගැඹුරු පරීක්ෂණයකින් හෙළි වී ඇත්තේ, නීතිවිරෝධී ලෙස මද්‍යසාර නිෂ්පාදකයින් නිසා රජයට වාර්ෂිකව රුපියල් බිලියන 10 – 12ක් දක්වා සුරාබදු අහිමි වන බවයි.

ඔවුන් සඳහන් කරන්නේ නීතිමය බියර හා අරක්කු නිපදවන ඩිස්ටිලරීස් කම්පනි ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා (DCSL) සහ ලයන් බෲවරි පී.එල්.සී. සමාගම ඒකාබද්ධව රුපියල් බිලියන 80ක් වාර්ෂිකව රජයට ගෙවනු ලබයි. එය සමස්ත සුරාබදු ආදායමෙන් 71%ක් වේ. ඔවුන් තවදුරටත් සඳහන් කරන්නේ, නීතිවිරෝධී නිෂ්පාදකයින් බහුතරයක් කිසිදු බදු ප්‍රමාණයක් නොගෙවා රජයට ලැබිය යුතු රුපියල් බිලියන 10 – 12 දක්වා මුදලක් අහිමි කරන බවයි.

පරීක්ෂණය තුළින් සිදු කර ඇති තවත් කරුණක් වන්නේ සුරා බදු දෙපාර්තමේන්තුව නවීන තාක්ෂණය භාවිතා නොකරන බවත් නව්‍ය පරිචයන් යොදාගෙන නැති බවත් ය.

පරීක්ෂණය පැවැත්වූ පුද්ගලයින් දැක ඇති තවත් කරුණක් නම්, සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුව එහි කාර්යයන්වලට අත පෙවීමට හෝ මැදිහත්වීමට පොලිසියට, පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරිය හෝ වෙනත් කිසිඳු දෙපාර්තමේන්තුවකට අවකාශ සලසාදීමට කාලය එළැඹ ඇති බවයි. දැනට පවත්නා ආකෘතිය, බෙහෙවින් ඵලදායී නොවන බවට ඔප්පු වී ඇති අතර ඒ හේතුවෙන් වාර්ෂිකව රජයට ආදායම් මාර්ගයක් වශයෙන් බිලියන ගණන් අහිමි වී ඇත.

නීති විරෝධී සහ කලවම් බාල කළ නිෂ්පාදන දුර්වල ලෙස පාලනය කිරීම නිසා මෙන්ම නව ප්‍රතිපත්තීන් හඳුන්වා දීමේ නොහැකියාව හේතු කොට ගෙන සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුවට පාරිභෝගිකයින් මිලියන ගණනක් වෙනුවෙන් ආහාර - සුරක්ෂිතතා අංශය තහවුරු කිරීමට සහ ප්‍රමිතීන් හඳුන්වා දීමට සමත් වී ඇත්දැයි ප්‍රශ්නයක් මතුවේ.

ඔවුන් මුදල් අමාත්‍යවරයාට නිර්දේශකොට ඇත්තේ තොරතුරු එක් රැස් කර ගැනීම සඳහා කොමිසමක් පත් කරන ලෙසටත්, මෙම සංවිධානීය මුදල් වංචා කිරීමේ අපරාධය නතර කිරීමට මහජන අදහස් ලබාදීමට උනන්දු කරවීමයි.

මෑතක නිකුත් කරන ලද වාර්තාවලින් ඉස්මතු කර පෙන්වූයේ මද්‍යසාර කර්මාන්තය හා සම්බන්ධ ආදායම් කාන්දුවීම් පිළිබඳ අතිශයින් වැදගත් දර්ශන වෙත අන්ධ දෑස් යොමු කළ අයුරින් පිරිසක් කටයුතු කිරීමය.

එසේම, සාකච්ඡාව සඳහා ඉදිරිපත් කළ හැකි තවත් කාරණයක් සටහන් කරන්නේ නම්, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනුව, තක්සේරුගත නීතිවි‍රෝධී පරිමාව වෙළෙඳ පොළෙන් සියයට 40කි. එසේම, නීතිමය පරිමාවන් රුපියල් බිලියන 120ක් තුළින් සුරාබදු ආදායමට දායක වෙයි. එනම් සියයට 60ක ප්‍රමාණයක්.

මද්‍යසාර කර්මාන්තයේ මෙම ස්වාධීන ගැඹුරු විමර්ශනය සිදු කරන ලද්දේ, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බීර පෙරන්නා වන ලයන් බෲවරි සිලෝන් පී.එල්.සී. සමාගමෙහි සහ විශාලතම මද්‍යසාර නිෂ්පාදක වන ශ්‍රී ලංකා ඩිස්ටිලරීස් සමාගමෙහි වාර්ෂික සමාලෝචන නිකුත් වීමෙන් අනතුරුවය. එම සමාගම්වල වාර්ෂික වාර්තා තුළින් නිතරම චෝදනා කෙරුණේ කර්මාන්තය තුළ අසාධාරණ සම මට්ටමක් පවතින බවයි.

සමාගම් දෙකම, වාර්ෂිකව ඒකාබද්ධ රුපියල් බිලියන 80 කින් දායක වන අතර එය සමස්ත සුරාබදු ආදායම්වලින් සියයට 71කි.

DCSL සමාගමේ සභාපති හැරී ජයවර්ධන මහතා, කොටස්කරුවන් වෙත නිකුත් කරන 2018 දෙසැම්බර් 31 වන දිනෙන් අවසන් වන වාර්ෂික වාර්තාවේ සඳහන් කර ඇත්තේ, (වෙනත් කරුණු අතර):

“කිසිදු ප්‍රතිපත්තියක් නොමැති අයට වාසි වන පරිදි, අඛණ්ඩව සහ සදාචාරාත්මක නොවන අයුරින් සිදුවන පරිචයන් හමුවේ, අප මෙහෙයුම් සිදු කරනු ලබන්නේ වසර ගණනාවක් තිස්සේ සම මට්ටමක් නොතිබූ කර්මාන්තයක් තුළයි. කර්මාන්තය තුළ මේ සියලු දෝෂ, නීතියෙන් ගැලවීමේ මාර්ග, අඩුපාඩු සහ මිනිසුන් විසින්ම නිර්මාණය කරන ලද අවස්ථා නිසා කර්මාන්තය වගකිවයුතු අධිකාරීන්ගේ අවධානයට යොමු ව තිබේ.

මෙයට විසඳුමක් ලබාදීමට සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුවට මුදල් අමාත්‍යවරයා සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ අමාත්‍යාංශ නිලධාරීන්ගේ මැදිහත්වීම යහපත්ය. එතුළින් මෙම ආදායම් ආකර්ෂණයකොට ගෙන ආරක්ෂා කිරීම සිදු වනු ඇති බව පරීක්ෂකයන් පෙන්වා දී තිබේ.

හැරි ජයවර්ධන මහතා විසින් විශේෂයෙන් සඳහන් කර ඇති ප්‍රධාන කාරණා වන්නේ: නීතිවිරෝධී මත්පැන් නිෂ්පාදනයේ දැඩි ලෙස වැඩිවීමකි. WHO ගෝලීය තත්ත්ව වාර්තාව 2018ට අනුව, එය ශ්‍රී ලංකාවේ 40%ක් වන බව තක්සේරු කොට ඇත.

2018 DCSL වාර්ෂික වාර්තාවේ හැරී ජයවර්ධන මහතා සඳහන් කර ඇත්තේ: “පසුගිය වසර සමඟ සංසන්දනය කරන විට, නීතිවිරෝධී මත්පැන් නිෂ්පාදනයේ දැඩි ලෙස වැඩිවීමක් සටහන් වී ඇත.”

හෙළි කෙරුණු ආකාරයට විවිධ වර්ගයේ නීතිවිරෝධී මද්‍යසාර නිෂ්පාදන ලබා ගත හැකි අතර භාවිතා කරනු ලබන්නේ වෙනස් භාවිතාකරුවන් දෙකොට්ඨාසයක් විසිනි.

a. නීතිවිරෝධී අරක්කු නිෂ්පාදකයන්

b.මිල අඩු මද්‍යසාර නිෂ්පාදනයක් සොයන පාරිභෝගිකයින්

ඇතැම් නිෂ්පාදන, අරක්කු නිෂ්පාදකයින් විසින් අරක්කු නිපදවීම සඳහාමය. ඔවුන් මද්‍යසාර පාන වර්ග නිපදවා, වාර්තා නොකරන ලද නිෂ්පාදන වශයෙන් බදු ගෙවීම පැහැර හරියි. වාර්තා නොකරන නිතිවිරෝධී නිෂ්පාදන ව්‍යාපාරය සංවිධානීය මාෆියාවකි. එහිදී ස්ථාපිත ඩිස්ටිලර්වරුන් විශාල පරිමාණයේ බදු වංචාවල නිරතව සිටිති.

ලයන් බෲවරි සමාගමේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරි සුරේෂ් කේ. ෂා මහතා- සුරාබදු සම්බන්ධයෙන් ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳව රජයට සහ මුදල් අමාත්‍යවරයාට ප්‍රශංසා හිමි විය යුතුය. දැනට පවතින සුරාබදු ආඥාපනත නව්‍යකරණය කිරීම ඊළඟ පියවර වශයෙන් සිදු කරනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු. මෙම නීති හඳුන්වා දෙන ලද්දේ 1913දී වන අතර දැන් ඒවා නවීන ව්‍යාපාරවලට පහසුකම් සැලසීමට හා නියාමනය කිරීමට උපකාරි නොවේ. එදා සිට වසර 105කට පසුව, වෙනත් බොහෝ නීතිරීති සහ රෙගුලාසි හඳුන්වා දී තිබේ. මේවා, ආඥාපනතෙන් පිටත පිහිටයි. ඒ නිසා ඒවා බොහෝ ව්‍යාකූලත්වයන් ඇති කරන අතර නොගැලපෙන අර්ථ නිරූපණවලට මඟ පාදයි. එමෙන්ම සමහර අවස්ථාවලදී කුලී ද සොයයි. තවද, මේ නීතිරීති සහ රෙගුලාසි බොහොමයක් - ආඥාපනත මෙන්ම තවදුරටත් අදාළ නැත. සියලුම නීතිරීති ඇතුළත් නව ආඥාපනතක් අවශ්‍ය වේ.”

මේ අන්දමට නව වෙනස්කම් හා නව ලොවට ගැලැපෙන ප්‍රතිසංස්කරණ හරහා බදු ආදායම් ඉහළ නැංවීමට බලධාරිහු උනන්දු විය යුතුය.

ජයසිරි මුණසිංහ

අදහස් 1ක් ඇත

පදනමක් නොමැති සමීක්ෂණ ඉදිරිපත් කිරීම මගින් හැරී ජයවර්ධන මහතා හා මංගල සමරවීර මහතා බලාපොරොත්තු වන්නේ කුමක්ද. 20% කටත් වඩා අඩු ප්‍රතිශතයක් භාවිත කරන ලංකාවේ මිනිස්සුන් ව විනාශ කරලා භාවිත කරන්නේ නැති මිනිස්සුන්ටත් පොවන්නද මේ වෑයම. එතකොට ලංකාවේ දරුවන්ට මොකද වෙන්නෙ. දරුවන්ට ආදරේ මිනිස්සු මෙහෙම දේවල් කරයිද.

නව අදහස දක්වන්න