ආයෝජන ආකර්ෂණයට ධනාත්මක ප්‍රවේශයක් | දිනමිණ

ආයෝජන ආකර්ෂණයට ධනාත්මක ප්‍රවේශයක්

ජයසිරි මුණසිංහ

ඉදිරි හය මස තුළදී ආනයන සීමා කොට අපනයන වර්ධනය කර ගනිමින් සහ විදේශ විනිමය සංචිත වර්ධනය කර ගනිමින් ආයෝජන අවස්ථා ආකර්ෂණය කර ගත හොත් නැවත මෙරට ආර්ථීකය ගොඩනඟා ගැනීම එතරම් අපහසු කාරණයක් නොවන බව කිව හැකිය. ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලින් පහළට දැමීමට හේතු වූ කරුණු මේ වර්ගීකරණ ආයතන විසින් හෙළි කර තිබේ ද යන්න විමසා බැලිය යුතුය.

ශ්‍රී ලංකාවට මේ මොහොතේ විදෙස් ණය නොව අවශ්‍ය වන්නේ විදෙස් ආයෝජනයන්ය. ලබා ගත් විදේශ ණය වෙනුවෙන් ආපසු ගෙවිය යුතු වාරික හා පොලී මුදල් නිසි ලෙසම ගෙවන රටක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව මුළු ලෝකයේම ගෞරවයට පාත්‍ර වී තිබෙන බව පැහැදිලිය. ඉකුත් වසර අවසන් භාගයේදී ණය ‍ශ්‍රේණිගත කිරීම් පිළිබඳව කරුණු දක්වන අන්තර්ජාතික ආයතන කිහිපයක් මෙරට ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම පහත දමා තිබූ අතර මෙරට ආර්ථික ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගත යුතුය.

2020 වසර අග භාගයේදී ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධයෙන් අයහපත් චිත්‍රයක් මතු වන ණය ශ්‍රේණිගත කිරීමේ දර්ශකවලින් පහත හෙළීමක් සිදු විය. අන්තර්ජාතික ණය ශ්‍රේණිගත ආයතන විසින් ශ්‍රී ලංකාව ඔවුන්ගේ වර්ගීකරණයේදී පහතට හෙළා තිබෙන අතර මේ සම්බන්ධයෙන් රජයේ අවධානය යොමු වී තිබේ.

රජය වෙනුවෙන් ආර්ථික කාර්යයන් ඉටු කරනු ලබනුයේ මුදල් අමාත්‍යාංශය වන අතර ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව ද අන්තර්ජාතික ශ්‍රේණිගත කිරීම් පිළිබඳ දැඩි අවධානයෙන් පසු වේ. ඉකුත් වසරේ අවසන් භාගයේ සිදු කළ අපේ රටේ ශ්‍රේණිය පහත දැමීම පිළිබඳව මේ දෙපාර්ශ්වය කරුණු දැක්වීමක් සිදු කර තිබේ.

ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම පහත හෙළීම පිළිබඳව මාධ්‍ය නිවේදනයක් නිකුත් කිරීම පමණක් සිදු කොට ඉන් ඇති වන අයහපත් චිත්‍ර මැවීම් වැළැක්වීමට රජයට නොහැකිය. එහෙත් මේ සම්බන්ධයෙන් වගකීම් දරන ප්‍රධාන ආයතන දෙක වන මුදල් අමාත්‍යාංශය සහ මහ බැංකුව නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ ස්ථාවර කරුණු දැක්වීමකි. එම නිවේදනයේ සඳහන් වූයේ ආර්ථික වර්ධන වේගය පහළ ගිය ද, එම ආයතනවලට ආර්ථීකය නිසි පරිදි කළමනාකරණය කර ගැනීමට හැකියාව ඇති බවය.

විශේෂයෙන්ම පසුගිය වකවානුවේ රජය විසින් ගන්නා ලද ණය වාරික වැඩිම මුදලක් ගෙවීමට සිදු වන කාලය එළඹ තිබෙන බවත් එහිදී කෙතරම් අමාරුකම් තිබුණ ද ඒවා නිසි ලෙස ආපසු ගෙවීමට තමන් කටයුතු කරන බවත් එහි තවදුරටත් සඳහන් වේ.

අන්තර්ජාතික ණය වර්ගීකරණය

මෙහිදී අන්තර්ජාතික ණය වර්ගීකරණය යනු කුමක්දැයි සලකා බැලීම වටී. අන්තර්ජාතික ණය වර්ගීකරණය යනු ණය ගැතියකුගේ ණය සුදුසුකම් පොදුවේ හෝ නිශ්චිත වශයෙන් හෝ මූල්‍ය බැඳීමක් සම්බන්ධයෙන් ප්‍රමාණාත්මකව සිදු කරන තක්සේරුවකි. උදාහරණයක් ලෙස යම් පුද්ගලයකු බැංකුවකට ගොස් ණය මුදලක් ගැනීමේදී ඔහුට එම ණය පියවා ගැනීමට හැකියාව තිබේද? යන්න සොයා බැලීම තක්සේරුවක් වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ පුද්ගලයන්ගේ ණය හැකියාවන් පිළිබඳ තක්සේරු කරනු ලබන ආයතනය ණය තොරතුරු කාර්යාංශය වේ. යම් පුද්ගලයකුගේ ණය තොරතුරු මත එම බැංකුව හෝ ආයතනය විසින් එම පුද්ගලයාට ණය සපයනු ලබයි. අන්තර්ජාතික ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලින් සිදු කරනු ලබන තවත් අංශයක් වශයෙන් රටවල ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම් හැඳින්විය හැකිය. විවිධ රටවල් විවිධ මාර්ගයන් මඟින් ගනු ලබන ණය සම්බන්ධයෙන් ඔවුනට අනාගතයේදී එම ණය පියවිය හැකි ද යන්න පිළිබඳ එම ආයතන කරන තක්සේරුවක් ලෙස මෙය හැඳින්විය හැකිය.

S&P ආයතනය විසින් මෑතකදී රටවල් තිස් නවයක් ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම තුළින් පහත දමා තිබිණි. එම රටවල් අතරට ශ්‍රී ලංකාව ද නම් කර තිබීම හේතුවෙන් මෙවැනි කතිකාවතක් ගොඩනැඟී තිබෙන අතර මුදල් අමාත්‍යාංශය සහ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව මේ සම්බන්ධයෙන් විශේෂ නිවේදනයක් නිකුත් කර ඇත.

ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම්

2015 වර්ෂයේ සිට ශ්‍රී ලංකාව මෙම අන්තර්ජාතික ණය වර්ගීකරණයට ඇතුළත්ව තිබෙන අතර ඒ වන විට BB- or B+ ගණයට අයත් වී තිබිණි. එහෙත් 2020 දෙසැම්බර් මාසය වන විට CCC or CCC+ or Caa1 ගණයට පහත දමා ඇත.

මෙම පහත දැමීම පිළිබඳව විවිධ පුද්ගලයින් විවේචන ඉදිරිපත් කරනු ලබයි. රටේ ආර්ථිකය කඩා වැටී ඇතැයි ද ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහි අන්තර්ජාතික විශ්වාසය පළුදු වී ඇතැයි ද ඇතැමකු චෝදනා කළ ද, ශ්‍රී ලංකාවට දැනට ලැබී ඇති ශ්‍රේණිගත කිරීමේ තත්ත්වයන් තුළින් කියැවෙනුයේ ණය අර්බුදයක් පැවැතිය ද ඉන් ගොඩයෑමට යම් හැකියාවක් පවතින බවය. මෙය දැඩි අවදානම් තත්ත්වයක්යැයි කිව නොහැකිය. එහෙත් අර්බුදයක් නැතැයි ද කිව නොහැකිය. වර්තමානයේ ලෝකයම මුහුණ දෙනු ලබන්නේ සෞඛ්‍යමය අර්බුදයකින් බිහි වුණු ආර්ථිකමය අවපාතයකටය.

ශ්‍රී ලංකාව කුඩා ආර්ථිකයක් ඇති කුඩා රටකි. සංචාරක ක්ෂේත්‍රය, ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රය හා කර්මාන්ත ඇතුළු සෑම ක්ෂේත්‍රයකම පසුබෑමක් තිබේ.

2019 ලෝක බැංකුව විසින් නිකුත් කරන ලද වාර්තාවේ දත්තයන්ට අනුව අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ආර්ථිකය 7.5% පහළ ගොස් තිබේ. ඉන්දියාව 7.5% කින්, එක්සත් රාජධානිය 11.2% කින්, රුසියාව 7.3% කින්, ප්‍රංශය 9.0%කින් පහළ යන විට ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථීකය 4.3 % කින් පහළ යයි. පවතින මෙම තත්ත්වයෙන් මිදීමට මුලින්ම කළ යුත්තේ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමය.

ඒ සඳහා මේ වනවිට යම් ධනාත්මක ප්‍රවේශයක් ශ්‍රී ලංකාව විසින් ගෙන තිබේ. පෝට් සිටි ව්‍යාපෘතිය එවැනි සතුටුදායක ආයෝජනයකි. බ්‍රවුන්ස් සමාගම එහි ඇ.ඩො. බිලියන 450ක ආයෝජනයන් ක්‍රියාත්මක කොට තිබේ. චීන සමාගමක් ද හම්බන්තොට වරායේ ටයර් කර්මාන්ත ශාලාවක් සඳහා ඩොලර් බිලියන 300 ක් ආයෝජනය කොට තිබේ. ඉන් රැකියා අවස්ථා පමණක් 2000ක් උත්පාදනය වේ. මෙවැනි ආයෝජන අවස්ථා ආකර්ෂණය කර ගනිමින් ආනයන අපනයන ආර්ථිකය පිළිබඳ අවධානය යොමු කර ගෙවුම් ශේෂ හිඟය නිසි කළමනාකරණයකට ලක් කර ගනිමින් කටයුතු කිරීම අවශ්‍යය. එවිට ආර්ථික ජයග්‍රහණය නැවත ලබා ගැනීම ශ්‍රී ලංකාවට හැකි වනු ඇත. එමෙන්ම පසුගිය හය මස තුළදී සියයට විස්සකින් පමණ ආනයන ප්‍රතිශතය අඩු වී තිබේ. ශ්‍රී ලංකාව වැනි ආර්ථීකයකට එය ඉතා හොඳ සංඥාවකි.

ණය වාරික ගෙවීම

ශ්‍රී ලංකාවේ ණය වාරික ගෙවීම සම්බන්ධයෙන් රජයේ පාර්ශ්වයෙන් කියවෙනුයේ මෙරට විදේශ සංචිත භාවිත කර හෝ නිසි කලට ණය වාරික පියවීම සිදු කරන බවය. මෙම ණය ගෙවීම සඳහා ණය ගැනීම, කෙසේ හෝ ණය ගෙවීම අලුත් අර්බුදයකට මාවතක් විවෘත වීමක් දැයි යන්න සොයා බැලිය යුතුය.

මෙරට සංචිත ඇත්තේ මෙරට ආනයන අපනයන කළමනාකරණය කර ගැනීම වෙනුවෙනි. එහෙත්, රටක ආර්ථිකය හැසිරවීමේදී නිවෙසක ආර්ථිකය හැසිරවීම මෙන් ලෙහෙසියෙන් කළ හැකි ‍නොවේ. යම් යම් අවස්ථාවලදී පවතින තත්ත්වයන්ට ගැළපෙන උපක්‍රම භාවිත කිරීමට සිදු වේ. අන්තර්ජාතික ක්‍රමවේදයන්ට අනුගත ක්‍රමෝපායන් යොදා ගැනීම මෙහිදී සිදු වේ.

බැඳුම්කර පියවීමේ දී ද අලුතින් බැඳුම්කර වැඩි පොලියකට ගෙන පියවනවා ද, එසේ නොමැති නම් බැඳුම්කර නිකුතුවේදී ඉහළ පොලී ප්‍රතිශතයකට නිකුත් කරනවා ද යන කාරණා කෙටිකාලීන අර්බුද ලෙසින් පෙනෙන්නට තිබේ. මෙවැනි අවස්ථාවන්හිදී අන්තර්ජාතික ශ්‍රේණිගත කිරීම් බලපානු ලබයි. අන්තර්ජාතික ස්වෛරී බැඳුම්කර නිකුතුවකදී. රටක් ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම් තුළදී පහළ යෑමේදී අවදානම් පොලී අඩු අනුපාතයක් ඒ සඳහා ඇතුළත් වීමට සිදු වේ. ඒ අනුව බැඳුම්කර නිකුතුවකදී සාමාන්‍ය පොලී අනුපාතිකය අවදානම් පොලී අනුපාතිකය වීම තුළින් පොලී අනුපාතිකය ඉහළ යෑම සිදු වේ.

නමුත්, ඉදිරි හය මස තුළදීත් ආනයන සීමා කොට අපනයන වර්ධනය කර ගනිමින් සහ විදේශ විනිමය සංචිත වර්ධනය කර ගනිමින් ආයෝජන අවස්ථා ආකර්ෂණය කර ගත හොත් නැවත මෙරට ආර්ථීකය ගොඩනඟා ගැනීම එතරම් අපහසු කාරණයක් නොවන බව කිව හැකිය.

ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලින් පහළට දැමීමට හේතු වූ කරුණු මේ වර්ගීකරණ ආයතන විසින් හෙළි කර තිබේ ද යන්න විමසා බැලිය යුතුය. අයවැය මඟින් ඉලක්කගත ආදායම් පිළිබඳ මෙන්ම ලබා ගත් ණය ගෙවීම් පිළිබඳ නිශ්චිත වැඩපිළිවෙලක් ඉදිරිපත් කිරීමට අපොහොසත් වීම යන කාරණා මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් ඔවුන් දක්වා තිබේ. ආණ්ඩුවට අයවැය සම්බන්ධයෙන් ඉලක්කගත වැඩපිළිවෙළක් නැතැයි කිව නොහැකිය. සත්‍ය වශයෙන්ම එවැනි සාධනීය වැඩපිළිවෙළක් ආණ්ඩුව තුළ පෙනෙන්නට තිබේ. එමෙන්ම රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණය පිළිබඳව ද වැඩපිළිවෙළක් තිබෙන බව පැහැදිලිය. ශ්‍රී ලංකාව ණය වාරික ගෙවීම පැහැර හැර ඇති බවට කිසිදු වාර්තාවක් නැත. බැඳුම්කර සම්බන්ධයෙන් වූ ගෙවීම් පිළිබඳ විධිමත් සැලසුමක් අවශ්‍යයැයි යෝජනා කළ හැකිය. එමෙන්ම මෙම ණය ගෙවීමේ කාලය දීර්ඝ කර ගැනීමටද ශ්‍රී ලංකාවට හැකියාවක් තිබේ. ඒ සඳහා රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සාකච්ඡාවකට අවතීර්ණ විය යුතුය. මෙම වර්ගීකරණය ඉදිරිපත් කළ ආයතනය පිළිබඳ විවිධ අදහස් පළ වුණ ද අන්තර්ජාතික වශයෙන් පිළිගත් ආයතනයක් මඟහැර යෑමට නොහැකිය.

ආයෝජනයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම

අන්තර්ජාතික වශයෙන් පිළිගත් ආයතනයක වර්ගීකරණයන් පිළිබඳව තර්ක විතර්ක කොට ඒවා අභියෝගයට ලක් කරමින් මඟහැර සිටීමෙන් මෙරටට කිසිදු වාසියක් අත්වන්නේ ද නැත. වෛද්‍යවරයකු පරීක්ෂණ කොට රෝගයක් සොයා ගත් විට ඊට අදාළ ඖෂධ පාවිච්චි කළහොත් පමණක් රෝගය සුව වේ. ඒ ආකාරයෙන් ආර්ථික දේහය ශක්තිමත් කර ගැනීමට ද එවැනි ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම රටක් වශයෙන් කිරීම අවශ්‍ය වේ. 

කෙටිකාලීන මෙන්ම දිගු කාලීනව ඉතා කඩිනමින් මහ බැංකුව, මුදල් අමාත්‍යාංශය හා අදාළ අනෙකුත් පාර්ශ්ව එකට එක් වී කටයුතු කළ යුතුය.

කෙටිකාලීන වශයෙන් මෙරට සංචිත ආරක්ෂා කර ගන්නේ කෙසේද, ආනයන සීමා කර ගෙවුම් ශේෂය හිඟයක් රහිතව පවත්වා ගෙන යන්නේ කෙලෙසින් ද? යන්න සිතීමට කාලය එළැඹ තිබේ. විශේෂයෙන්ම ආයෝජනයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය කාරණයකි.

ලැබී ඇති ස්වර්ණමය අවස්ථාව උපයෝගි කර ගනිමින් අප ක්‍රියාත්මක විය යුතුය. මෙම අර්බුද උත්තේජනයක් කර ගනිමින් නව වෙළෙඳපොළ සොයා යා යුතුය. අලුත් ආර්ථික අවස්ථා බිහි කර දී තිබේ. එම නිසා මෙම තත්ත්වය හොඳින් වටහා ගෙන නව ආර්ථික මාවතකට අවතීර්ණ විය යුතුය.

නව අදහස දක්වන්න