සුන් වූ සිහින | දිනමිණ

සුන් වූ සිහින

ෆවුස් මොහොමඩ්

 

ඇෆ්ගනිස්තානයේ දැන් සිදුවෙමින් පවතින්නේ වත්මන් ලෝකයේ ඇති බරපතළම කාන්තා අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වීමේ අර්බුදයකි.

 

ඇෆ්ගන් කාන්තාවන්ට සහ තරුණියන්ට අත්‍යවශ්‍ය කාරණාවකට හැර නිවෙසින් බැහැර වීම තලේබාන් රජය විසින් තහනම් කරනු ලැබුවේ ඊයේ පෙරේදාය. ඇරත් එවැනි කාරණාවකට නිවෙසින් බැහැර වන්නේ නම් ඔවුන්ගේ මුහුණත්, මුළු සිරුරත් එහෙම පිටින්ම ආවරණය විය යුතුය.

 

ආගමික අන්තවාදී තලේබාන් සංවිධානය ඇෆ්ගනිස්තානයේ බලය උදුරා ගැනීමෙන් පසු ගත වූ කාලය ඇතුළත එරට කාන්තාවන්ට පැනවූ දරුණුතම නීතිය මෙය වේ. එවැනි නීති පද්ධතියක් පනවා ඇත්තේ ඇෆ්ගන් බාලිකාවන්ට පාසල් අධ්‍යාපනයට දොරටු විවර කරන ලෙසත්, කාන්තා අයිතිවාසිකම් ස්ථාපිත කරන ලෙසත් අන්තර්ජාතික වශයෙන් හා දේශීය වශයෙන් තලේබාන් රජයට බලපෑම් එල්ල වෙමින් තිබෙන මොහොතකදීය.

 

එබැවින් පසුගියදා සිය අන්තවාදය තවදුරටත් පෙන්නුම් කරමින් තලේබාන් සංවිධානය ඇෆ්ගන් කාන්තාවන් සහ තරුණියන් තවදුරටත් නිවාසවලට කොටු කර තැබීමේ දරුණුතම නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම අන්තර්ජාතික ප්‍රජාවගේ දැඩි විමතියට කරුණක් විය.

ඇෆ්ගන් කාන්තාවන් නිදහස ඉල්ලා උද්ඝෝෂණය කරමින් ද, එරට යොවුන් දැරියන් අධ්‍යාපනය ඉල්ලා හඬා වැටෙමින් ද ගත කළේ බලාපොරොත්තු රැසක් පොදි බැඳගෙනය. ඒ සියලු බලාපොරොත්තු හා සිහින බිඳ දමා තවදුරටත් කාන්තාව නිවාසවලට කොටු කිරීමෙන් තලේබාන් සංවිධානය ඉටු කරගෙන ඇත්තේ ඔවුන්ගේ අන්තවාදී අරමුණු මිස සැබෑ ඉස්ලාමය අකුරටම අනුගමනය කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය නොවන බව විදෙස් රටවල පදිංචිව සිටින ඇෆ්ගන් කාන්තාවෝ එක හඬින් කියති.

 

ඇෆ්ගනිස්තානයේ යොවුන් දැරියන්ට අධ්‍යාපනය යනු තවදුරටත් සිහිනයක් පමණි. දැරියන්ට අධ්‍යාපනය තහනම් කළ ලොව එකම රට ද ඇෆ්ගනිස්තානය පමණි. එය මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීමක් බව දැන දැනම තලේබාන් රජය එවැනි පියවරක් ගනු ලැබුවේ අන්තවාදයේ නාමයෙන් මිස ඉස්ලාමයේ නාමයෙන් නොවන බව ලෝක ඉස්ලාම් විද්වත්හු පවා කියති.

 

දැන් ඇෆ්ගනිස්තාන භූමිය තුළ තවදුරටත් කාන්තා නිදහසක් ඇත්තේම නැත. කාන්තා පිරිමි භේදය තලේබාන් සංවිධානය තවදුරටත් ශක්තිමත් කර ඇත. ඊයේ පෙරේදා කාන්තාවන්ට එරෙහිව පැනවූ නීතිරීති මාලාවට ඇතුළත් වන්නේ අත්‍යවශ්‍ය කාරණාවකට හැර කාන්තාව නිවෙසින් බැහැර වීම තහනම් කිරීම පමණක්ම නොවේ. ඊට තවත් බොහෝ නීති ඇතුළත්ය.

අලුතින් පැනවූ නීති අතර කාන්තාවන්ට සහ පිරිමින්ට එකට අසුන්ගෙන ආහාර ගැනීම ද තහනම් කර ඇත. නීත්‍යානුකූල අඹුසැමියන්ට පවා එම නීතිය අදාළය. එසේ කළ හැකි වන්නේ නිවාස ඇතුළතදී පමණි. එපමණක් නොවන එරට උද්‍යාන ආදි නිදහසේ හැසිරිය හැකි ස්ථානවලට මේ දෙපාර්ශ්වයට එකම දිනයක පැමිණිය නොහැකිය. එය දැන් බෙදා වෙන් කර ඇත්තේ කාන්තාවන්ට එක් දිනයක් සහ පිරිමින්ට වෙනත් දිනයක් වශයෙනි. ඒ අනුව උද්‍යානවල නිදහසේ සැරි සැරීමට කාන්තාවන්ට බ්‍රහස්පතින්දා, සිකුරාදා සහ සෙනසුරාදා වෙන් කර ඇති අතර, සෙසු දින කිහිපය පිරිමින්ට වෙන් කර ඇත.

 

නව නීති පැනවීමෙන් එරට අවන්හල් සියල්ල හිස් වෙමින් පවතී. කාන්තාවන් තනිව අවන්හල් කරා පැමිණෙන්නේ නැති අතර, ඔවුන්ට පවුල් පිටින් පැමිණ ආහාර ගැනීමට ද අවසර නැත. එසේ පැමිණිය ද ඔවුන් අසුන් ගත යුතු වන්නේ වෙන වෙනමය. සැමියා එක් මේසයකත්, බිරිය එක් මේසයකත් අසුන් ගෙන ආහාර ගැනීමට සිදුවන්නේ නම් අවන්හල් කරා පැමිණීමේ අවශ්‍යතාවක් එරට ජනතාවට ඇත්තේම නැත. එහෙත් නියෝග අනුගමනය නොකිරීමෙන් රජයේ උදහසට ලක්වීමට සිදුවන බැවින් අවන්හල් හිමියන්ට වෙනත් විකල්පයක් නැත. තහනම අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීමෙන් සිදුවන්නේ සේවකයන්ට වැටුප් ගෙවීමට නොහැකිව ඔවුන් සේවයෙන් ඉවත් කිරීම පමණක් බව ඇෆ්ගන් අවන්හල් හිමියෝ පවසති.

වාසනාවකට තවමත් ඇෆ්ගන් කාන්තාවන්ට එරට රිය පැදවීමේ තහනමක් පනවා නැත. රියැදුරු බලපත් ඇති බොහෝ කාන්තාවන් කාබුල් පමණක් නොව තවත් නගර ගණනාවක රිය පදවනු දක්නට හැකි වූවත්, වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි කාන්තාවන්ට රියැදුරු බලපත් නිකුත් කිරීම නතර කරන ලෙස තලේබාන් රජය නියෝග කර හමාරය.


තලේබාන් රජයේ අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ කිසිදු කාන්තා නියෝජනයක් නැති අතර, එරට කාන්තා කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යාංශය ද වසා දමා තිබේ.

අන්තර්ජාතික ප්‍රජාවගේ ඉල්ලීම් සහ බලපෑම් ඉවතලමින් තලේබාන් රජය එරට කාන්තාවන්ට ඊයේ පෙරේදා පැනවූ නීතිරීති මාලාවේ වඩාත්ම අමානුෂික නීතිය වන්නේ නිවෙසින් පිටත රැඳී සිටින කාන්තාව හෝ තරුණිය සැක කටයුතු පුද්ගලයකු ලෙස ලේබල් ගත කිරීමය. එවැනි කාන්තාවන් හෝ තරුණියන් රජයට එරෙහිව යෑමේ වරදට හෝ අසංවර ලෙස හැසිරීම නොඑසේ නම් අන් පිරිමින් ඇසුරු කිරීමේ චෝදනාවට හසුවනු ඇත. බරපතළම කාරණාව වන්නේ යම්කිසි කාන්තාවක හෝ තරුණියක අකීකරු වන්නේ නම් ඇයට දඬුවම් කිරීමේ බලය ඇගේ භාරකරුට ලබා දීමය. ඒ ආකාරයෙන් තලේබාන් සංවිධානය එරට සෑම පිරිමියකුම තම අභිමතයට නතු කරමින් කාන්තා හිංසනයට පොලඹවා ඇත. දැන් එරට සෑම පිරිමියකුම ඔවුනොවුන්ගේ බිරින්ඳෑවරුන්ගේ සහ දියණියන්ගේ විනිශ්චයකරුවෝ වෙති.


 

 

නව අදහස දක්වන්න