වංගු ගහන්නේ නැතුව ඩෙංගු මඬින්න එන්න | දිනමිණ

වංගු ගහන්නේ නැතුව ඩෙංගු මඬින්න එන්න

වර්තමානය වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ සියලු දෙනාගේ ගැටලු පොදු ගැටලුවක් වී ඇති බව පෙනෙන්නට තිබේ. මින් කලකට පෙර විවිධ සමාජ මට්ටම් තුළ සිටි ජනතාවගේ අවශ්‍යතා මෙන්ම සමාජය කෙරෙහි ඔවුන් දක්වන ආකල්ප ද විවිධාකාර විය. එහෙත් මෑතක සිට ඔවුන් සියලු දෙනාම පාහේ ඉන්නේ එකම රාමුවකට කොටුවය. එයට මූලිකම ගැටලුව බවට පත්ව ඇත්තේ ආර්ථික අර්බුදයයි. එමෙන්ම ඉන්ධන පෝලිම්, ගෑස් පෝලිම් සහ විවිධාකාර වූ ආහාර හිඟවීම් තුළ සියලු දෙනාම මුහුණ දුන්නේ දුන්නේ එකම ආකාරයේ ගැටලු සමුදායකටය. එමෙන්ම ඊට කලකට පෙර හෝ මෙරටේ ජනතාව එක සිතිවිල්ලකට යොමු වූයේ කොවිඩ් වසංගතයක් සමඟිනි. එම වසංගතය සඳහා ඖෂධ නැති වීමත්, වසංගතය හේතුවෙන් පීඩා විඳින ජනතාවට රෝහල් තුළ ඉඩකඩ අවම වීමත් යන සියලු කාරණා ඔවුන්ට පොදු විය. එහෙත් කොවිඩ් වසංගතය නිට්ටාවටම සුව අතට නොහැරීමත්, ඉන්ධන පෝලිම්, ගෑස් පෝලිම් මෙන්ම ආහාර අර්බුදයක් පවතින මේ මොහොත තුළ මහජනතාවගේ අතින් මඟහැරී යන තවත් භයානක වූ කරුණක් තිබේ. ඒ ඩෙංගු උවදුරයි. එය සුළු කොට තැකිය හැකි කරුණක් නොවේ. මන්ද කාලාන්තරයක් පුරාම ඩෙංගු උවදුර ශ්‍රී ලංකාව තුළ වසංගතයක් ලෙසින් නම් කර තිබූ බැවිනි.

රෝගයට ඖෂධයක්

මේ වන විට ඩෙංගු වසංගතය නැවත වරක් ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යාප්ත වීමේ අවදානමකට පත්ව ඇතැයි ඩෙංගු මර්දන ඒකකය කරුණු ඉදිරිපත් කර තිබේ. එය වඩාත් තර්ජනයක් ලෙස සඳහන් කළ හැකි වන්නේ 2022 වර්ෂය වන විට මේ දක්වා ඩෙංගු රෝගීන් 26, 600 දෙනකුට වඩා හඳුනාගෙන ඇති බැවිනි. එය වැඩි වශයෙන් බල පා ඇත්තේ බස්නාහිර පළාත තුළය. බස්නාහිර පළාතේ 51.2%ක් පමණ රෝගීන් වාර්තා වී ඇති අතර කොළඹ මහ නගර සීමාවෙන් පමණක් වාර්තා වී රෝගීන් ප්‍රතිශතය 6.1%කි.

ඩෙංගු රෝගය වෙනත් රෝගවලට වඩා භයානකය. මන්ද එය වාහකයකු මඟින් බෝවන්නක් බැවිනි. ඩෙංගු වෛරසය ලෝකයෙන් තුරන් කිරීමට මේ වන තුරු ක්‍රමයක් කිසිදු රටක වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් විසින් සොයාගන නැත. රෝගයට ඖෂධයක් ලෙසින් නිසි පිළිතුරක් සොයා ගැනීමට නොහැකි වුවද ඩෙංගු පාලනය කිරීම සඳහා නොයෙකුත් ක්‍රමවේදයන් සොයා ගැනීමට සමත්ව ඇත.

ඩෙංගු රෝගයේ ක්‍රියාකාරිත්වය සිදු වන්නේ රෝගියාගේ ප්‍රතිශක්තිකරණය මතයි. ඩෙංගු මදුරුවකු දෂ්ට කරන ඕනෑම අයකුට ඩෙංගු රෝගය වැලඳීමේ හැකියාව ඇති අතර පෙර සඳහන් කළාක් මෙන් යම් අයකුගේ ප්‍රතිශක්තිකරණයට අමතරව වයස යන කරුණ ද බලපානු ලබයි. මේ වන විට හඳුනාගෙන ඇති අන්දමට ගෘහස්ථව මෙන්ම වැඩ බිම්, ඉදි කිරීම් ස්ථාන ආශ්‍රිතව, කාර්යාල සහ විශේෂයෙන් ගෘහස්ථව ඩෙංගු මදුරුවා බෝ වීම සිදු වේ. අප නොසිතන ආකාරයේ වියසනයක් සිදු කරන ඩෙංගු මදුරුවා වැඩීමට ගත වන්නේ දින හතක් වැනි සුළු කාලයක් පමණි. එහෙත් දින හතක් වැනි කාලයක් තුළ උපදින මේ මෙම මදුරුවා සිදු කරනු ලබන ව්‍යසනය සුළු පටු නොවේ. එම නිසා පළමුව සියලු දෙනා අවධානය යොමු කළ යුත්තේ ඩෙංගු රෝගයේ ව්‍යාප්තිය සිදු වන්නේ කවර ආකාරයට ද යන්න හඳුනා ගැනීමයි. ඩෙංගු රෝග ව්‍යාප්තිය සිදු වන්නේ මෙම මදුරුවාගේ වර්ධනයක් සමඟ වන අතර මදුරුවා නොයෙකුත් බඳුන් තුළ බිත්තර දැමීම සිදු කරයි. ඩෙංගු රෝගය වැළැක්වීමට නම් අප පළමුව කළ යුත්තේ ඩෙංගු මදුරුවන් බෝ කිරීමට බිත්තර දමන ස්ථාන හඳුනා ගැනීමයි.

දිවා කාලයේ සැරිසරන මදුරුවා

සතුන්ට ආහාර දමන බඳුන්, වර්ෂාව මඟින් ජලය එක්රැස් වන වැහිපීලි, ශාක කඳන්වල තිබෙන බෙන, ඉවත දමන දිරාපත් නොවන ද්‍රව්‍ය, ශීතකරණයේ ජලය එක්රැස් වන කුඩා බඳුන, නි‍ෙවසේ ඇති වතුර ෆිල්ටරයේ වතුර එක්රැස් වන තැටිය, ආවරණය නොකරන ලද ජලය එක්රැස් වන බඳුන්, ආදි මෙවැනි දෑ සියල්ල ඩෙංගු මදුරුවා බිහි වීමේ ආරම්භක ස්ථානයන්ය. ඒ කිසිවකුත් නොසිතන ස්ථානයි.

මෙවන් ස්ථානවල ඩෙංගු මදුරුවන් එක­්වර බිත්තර 100-200ත් අතර ප්‍රමාණයක් දැමීම සිදු කරනු ලබන අතර එම ස්ථාන පිළිබඳ විමසිලිමත්ව සිටිය යුතුය. එය ඩෙංගු රෝගය මර්දනය කළ හැකි මූලිකම අවස්ථාවයි. ඇලෙනසුලු බවක් පවතින මෙම බිත්තර ඩෙංගු මදුරුවා විසින් දැමූ පසු වසරක පමණ කාලයක් කිසිදු උපද්‍රවයකින් තොරව පවතී. බරපතළම කරුණ වන්නේ එයයි. මෙම කුඩා බිත්තරවල ජීව කාලය අන් බිත්තරවල මෙන් විනාශ නොවී වසරකටත් වඩා කාලයක් පැවතිය හැකිය. දිවා කාලයේ පමණක් සැරිසරන ඩෙංගු මදුරුවා උදෑසනත් සවස් යාමයේත් ක්‍රියාකාරිව කටයුතු කරයි.

සක්‍රීය ඩෙංගු මදුරුවා

කරුණු කාරණා කෙසේ කීව ද මේ මොහොත වන විට ඩෙංගු මදුරුවා සක්‍රීයව තමන්ගේ කාර්යය කාර්යය ඉටු කරමින් සිටී. එය වඩාත් පැහැදිලි කර ගත හැකි කාරණාව වන්නේ ඩෙංගු මර්දන ඒකකය විසින් මේ වන විටත් ඩෙංගු රෝගය පැතිරීමේ අවධානම් දිස්ත්‍රික්ක කිහිපයක්ම නම් කර ඇති බැවිනි. එම දිස්ත්‍රික්ක අතර මුලින්ම ඇත්තේ කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයයි. ඉන් අනතුරුව ගම්පහ, කළුතර, මහනුවර, ගාල්ල, යාපනය, කෑගල්ල රත්නපුර යන දිස්ත්‍රික්ක හඳුනාගෙන ඇති අතර එම දිස්ත්‍රික්කවල ඩෙංගු අවදානම් කලාප 80 වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් නම් කර තිබේ. එමෙන්ම ගත වූ පසු ගිය සති කිහිපය පුරා ඩෙංගු රෝගීන්ගේ විශාල වර්ධනයක් සෞඛ්‍ය නිලධාරී කොට්ඨාස 39ක වර්ධනය වී තිබේ. තව දුරටත් සඳහන් කරන්නේ නම් ගම්පහ දිස්ත්‍රිකයෙන් 12.7%, කළුතර දිස්ත්‍රික්කයෙන් 9.6%, ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයෙන් 7.7% කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයෙන් 4.6%, රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයෙන් 4.6%, යාපනය දිස්ත්‍රික්කයෙනි 5.0% මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයෙන් 7.4% ආදී වශයෙනි.

පසුගිය මාස කිහිපය දෙස බැලීමේදී පෙනී යන කරුණ වන්නේ ඩෙංගු රෝගය ඉතා ශීඝ්‍ර ලෙස වර්ධනය වෙමින් පවතින බවයි. මැයි මාසයේ සිට ජුලි මාසය දක්වා රෝගීන් හය දහසකට වැඩි ප්‍රමාණයක් වාර්තා වී ඇති බව ඩෙංගු මර්දන ඒකකය විසින් පසුගිය දා ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබීය. මෙම කරුණු නිසා ඩෙංගු මර්දන ඒකකය විසින් රෝගීන්ට විශේෂිත වූ කරුණු කාරණා කිහිපයක්ම ඉදිරිපත් ඇත. ඩෙංගු රෝගය වැලඳුණු රෝගියාට දියර වර්ග දිය යුතු වුවත් එය ජලයට පමණක් සීමා නොවිය යුතු බවත් එම පානයන් අතුරින් රතු පැහැය හෝ දුඹුරු පැහැ දියර වර්ග පානය කිරීමට නොදෙන ලෙසත් හැකි තරම් ඝන ආහාර වර්ග ආහාරයට දෙන ලෙසත් ඩෙංගු මර්දන ඒකකය පෙන්වා දෙයි. එමෙන්ම උණ තිබේ නම් සාමාන්‍ය ඡලයෙන් ශරීරය තෙත මාත්තු කළ යුතු අතර රෝගියාට මූත්‍ර පිට වන වාර ගණනක් සැලකිලිමත් විය යුතුය. එමෙන්ම නියමිත මාත්‍රාවට අනුව පැරසිටමෝල් දිය යුතු අතර උණට ලබා දෙන අනෙකුත් බෙහෙත් වර්ග දිය නොදිය යුතු බව ද සඳහන් කරයි. දින දෙකකට වඩා උණ තිබේ නම් තෙවන දිනයේ දී රුධිර පරීක්ෂාවක් කර ගත යුතු බව ද ඩෙංගු මර්දන ඒකකය විසින් එම පණිවිඩයේ සඳහන් කර තිබේ.

වර්තමානය වන විට ඩෙංගු රෝග ව්‍යාප්තිය වැඩි වශයෙන් සිදු වන්නට හේතු කාරණා වී ඇත්තේ පවතින වර්ෂාපතනයයි. එම නිසා සෑම වර්ෂාපතනය පවතින කාල වකවානුවක දීම ඩෙංගු රෝගයේ ව්‍යාප්තිය ඉහළ අගයක් ගන්නා බව පෙනෙන්න තිබෙන කරුණකි. මදුරුවා බිත්තර දැමූ පසු ජලය වියළී ගිය ද නැවත එම බිත්තර ජලය මත රැඳෙන තුරු බිත්තරවල ජීව කාලය පවතින නිසා එය භයානක තත්ත්වයක් බවට පත්ව තිබේ. එම නිසා මදුරුවාගේ සක්‍රීය කාලය අපට මේ තරම් යයි ගණනය කළ ද නොහැකිය.

අද වන විට ඩෙංගු රෝගය මර්දනය කිරීම සඳහා ඩෙංගු මර්දන ඒකකය තම පූර්ණ ශක්තිය යොදමින් සිටී. එහෙත් ඒ දෙවන අදියරයි. පළමු අදියරේදී සියලු කටයුතු කළ හැක්කේ මහජනතාව වන අප හටයි. එනම් ඩෙංගු මදුරුවා බිහි වීම මෙන්ම ඩෙංගු රෝගය ව්‍යාප්තිය ද වැළකී හැක්කේ සියලුම ජනතාවගේ කැප වීම මඟින් වීමය. එම නිසා තම ගෙවත්තේ මදුරුවන් බෝ වන ස්ථාන හඳුනා ගෙන ඒවා විනාශ කිරීමට පොදු ස්ථානවල මදුරුවන් බෝ වන ක්‍රමවේදයන් හඳුනාගෙන ඒවා විනාශ කිරීමට ද කටයුතු කිරීම මඟිනි. එම නිසා අප වෙතින් විය යුතුකම අප ඉටු කළ යුතුය. එනම් ඩෙංගු මදුරුවා මර්දනයට ගත යුතු පියවර ඇත්තේ අප ළඟය. අප විසින් එය ඉටු කළ යුතුය. ඒ අප සැමගේ සෞඛ්‍යය සුභසාධනය වෙනුවෙනි.

රජිත බස්නායක

නව අදහස දක්වන්න